.

Ιστότοπος Φυσικής Αγωγής: www.fa3.gr ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

«ΑΝΑΠΗΡΙΑ» ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ


Της ΚΟΥΤΣΟΥΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΣ*

Το πρώτο σκίρτημα ζωής είναι η κίνηση του εμβρύου. Κίνηση σημαίνει ζωή. Τους πρώτους μήνες ζωής το βρέφος με τις αντανακλαστικές κινήσεις δηλώνει την ύπαρξή του. Με κάθε κίνηση επικοινωνεί με τους ανθρώπους γύρω του, συλλέγει ερεθίσματα και κωδικοποιεί μηνύματα, τα οποία μέσα στον πρώτο κιόλας χρόνο ζωής μετατρέπονται σε εκούσιες κινήσεις. Τέτοιες κινήσεις εξυπηρετούν ανάγκες χειρισμού παιχνιδιών και αντικειμένων, ανάγκες μετακίνησης στο χώρο αλλά και ισορροπίας στην καθιστή και όρθια θέση. Η κίνηση θεμελιώνει όλες τις εκδηλώσεις του ανθρώπου και με τα πρώτα βήματα, καθώς και με την καθιέρωση του λόγου και της προφορικής επικοινωνίας, αρχίζει η περίοδος όπου σηματοδοτείται η αρχή της ανθρώπινης συνείδησης.
Ο «εαυτός» παίρνει θέση στο κοινωνικό περιβάλλον και υπάρχει ως ξεχωριστή οντότητα. Αρχίζει να υπάρχει σε σχέση με τους «άλλους» και μέσα από τους άλλους επιβεβαιώνεται η ύπαρξή του. Οι πράξεις του είναι αποδεκτές ή απορριπτέες ανάλογα με τους κανόνες και τις νόρμες που έχουν δημιουργήσει «οι άλλοι». Οι πρώτοι φόβοι και οι πρώτες προκαταλήψεις αναπτύσσονται από τη στιγμή της πρώτης επιτυχίας. Το ξεπέρασμα των φόβων αυτών έρχεται με τα επόμενα επιτεύγματα. Επιτεύγματα, όμως, που είναι κυρίως κινητικά.

 Κίνηση και εξέλιξη

Με την παραπάνω σύντομη αναφορά για το θεμελιώδη ρόλο της κίνησης στην εξέλιξη είναι εμφανές ότι ο ρόλος της δεν περιορίζεται μόνο σε κινητικά, αλλά επεκτείνεται σε γνωστικά και συναισθηματικά οφέλη. Οι πολλές και ποικίλες κινητικές δραστηριότητες αποτελούν τη γνωσιακή βάση του μαθητή και μέσα από αυτές αναπτύσσει στρατηγικές για την απόκτηση νέων και πιο σύνθετων δραστηριοτήτων. Παράλληλα, αναπτύσσει, την ικανότητα να γενικεύει αυτές τις στρατηγικές και σε άλλα γνωστικά αντικείμενα, μεταφέροντας τον κανόνα και επιδιώκοντας να λύσει περισσότερα και διαφορετικά προβλήματα.
Τα συναισθηματικά οφέλη σχετίζονται με την επιβράβευση της προσπάθειας, την ικανοποίηση για την επιτυχία και την καταξίωση στα μάτια των «άλλων», που αποτελούν ουσιαστικά τους «κριτές» της προσπάθειας ή/και του αποτελέσματος.
Σε όλο το φάσμα των «αναπηριών», δηλαδή στις κινητικές αναπηρίες, τις συναισθηματικές διαταραχές, τη νοητική καθυστέρηση καθώς και στις αισθητηριακές διαταραχές (τύφλωση, κώφωση), η κινητική δραστηριότητα εξυπηρετεί πάρα πολλούς σκοπούς. Πέρα και πάνω από τη βελτίωση των δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης και την ανεξάρτητη διαβίωση, την ανάπτυξη κινητικών και φυσικών ικανοτήτων, την εκμάθηση αθλητικών δεξιοτήτων και την ελάττωση των συνεπειών της αναπηρίας, το άτομο με ειδικές ανάγκες μέσα από τη φυσική δραστηριότητα αποκομίζει οφέλη που αφορούν την κοινωνικοποίησή του και την ισότιμη συμμετοχή του στα κοινωνικά δρώμενα. Μέσα από τη συμμετοχή σε ατομικές αλλά και ομαδικές φυσικές δραστηριότητες το άτομο με αναπηρία δομεί την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή του -ιδιαίτερα όταν αυτές οι δραστηριότητες οδηγούν στην επιτυχία των στόχων του- ενδυναμώνει τις δεξιότητές του για διαπροσωπικές σχέσεις, εμπλουτίζει τη ζωή του με δεξιότητες που το βοηθούν να ενταχθεί σε ομάδες αρτιμελών και μαθαίνει να διαχειρίζεται το άγχος, που απορρέει μέσα από αισθήματα ανεπάρκειας και μειονεκτικότητας, εφόσον αναγνωρίζει την κατάστασή του και ενεργεί με σκοπό να τη βελτιώσει.

 Κοινωνική ενσωμάτωση

Η φυσική δραστηριότητα με όλες της τις μορφές (φυσική αγωγή, κινητική αναψυχή, αθλητισμός και πρωταθλητισμός) αποτελεί αφενός ένα χώρο συνάντησης ατόμων ανεξαρτήτως εθνικών, φυλετικών ή άλλων ατομικών διαφορών και αφετέρου έναν αβίαστο τρόπο συνύπαρξής τους. Η διδασκαλία και η εξάσκηση νέων και εναλλακτικών κινητικών και αθλητικών δραστηριοτήτων εμπλουτίζουν, από τη μια μεριά, το ρεπερτόριο του ασκούμενου, ενώ, από την άλλη, του επιτρέπουν να εξερευνήσει νέες δυνατότητες και προσωπικές
ικανότητες και ενδιαφέροντα που του παρέχουν νέες προκλήσεις και ευκαιρίες επιτυχίας, συνεπώς του παρέχουν κίνητρα για συμμετοχή και βελτίωση. Ολες οι μορφές φυσικής δραστηριότητας δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου, της ψυχαγωγίας και επιτρέπουν στο άτομο να αναπτύσσει κοινωνικές σχέσεις με τους συν-ασκούμενους, τους εκπαιδευτές και άλλους.
Η πραγματοποίηση ομαδικών και αθλητικών δραστηριοτήτων, που να μπορούν να συμμετέχουν και τα άλλα μέλη της οικογένειας, είναι ένα βήμα για την κοινωνική ενσωμάτωση του ατόμου σε μια πρώτη φάση. Ενα επόμενο βήμα αποτελεί η θεσμοθέτηση και η πραγματοποίηση προγραμμάτων άθλησης ατόμων με και χωρίς ειδικές ανάγκες. Δηλαδή, όπου είναι δυνατό να μπορούν να γίνονται κοινά προγράμματα άσκησης για άτομα χωρίς ειδικές ανάγκες και για άτομα με ειδικές ανάγκες (π.χ. κολύμβηση, μπάσκετ, βόλεϊ, αναρρίχηση, ιππασία κ.λπ.).
Τα οφέλη από ένα τέτοιο πρόγραμμα ένταξης είναι αμφίδρομης κατεύθυνσης, καθώς δεν ωφελούνται μόνο τα άτομα με ειδικές ανάγκες, αλλά και τα άτομα του γενικού πληθυσμού. Η ένταξη ατόμων με ειδικές ανάγκες στα γενικά προγράμματα φυσικής δραστηριότητας μπορεί να προωθήσει την κοινωνικότητα των ατόμων χωρίς ειδικές ανάγκες, να αλλάξει τη στάση τους απέναντι στο διαφορετικό και να αυξήσει την ικανότητά τους για συνεργασία. Ακόμα και σοβαρής μορφής αναπηρίες δεν παρεμποδίζουν τη διεξαγωγή του προγράμματος, ούτε και μειώνεται η ποιότητά του.
Τέλος, η θεσμοθέτηση και η τακτική διοργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων (τουρνουά, ημερίδες, φιλικές αθλητικές συναντήσεις) μεταξύ αθλητικών συλλόγων ατόμων με και χωρίς ειδικές ανάγκες είναι ένα ακόμα βήμα που συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση όλων των εμπλεκομένων. Πολύ περισσότερο δε η συμμετοχή των ΑΜΕΑ σε μικτά προγράμματα φυσικής δραστηριότητας συμβάλλει στην ένταξη και ενσωμάτωση των ατόμων με ειδικές ανάγκες στην κοινωνία, την άρση των προκαταλήψεων απέναντι στη διαφορετικότητα, αποκλείοντας έτσι τη δημιουργία γκέτο, δηλαδή συγχρόνων Καιάδων όπως είναι ο ρατσισμός και ο  κοινωνικός αποκλεισμός. Γενικότερα, η υλοποίηση ανάλογων προγραμμάτων βοηθά στην ωρίμανση και ενδυνάμωση στάσεων αποδοχής του «άλλου» με ισότιμα  κριτήρια και τη δημιουργία θεσμών που να προωθούν τη συμμετοχή των πολιτών με ίσους όρους σε όλα τα επίπεδα κοινωνικής δράσης, δηλαδή ενισχύοντας ουσιαστικά την ίδια τη δημοκρατία.

 Ζητούμενο: Μια κοινωνία αξιών

Ο αθλητισμός ιστορικά αλλά ιδιαίτερα στον 21ο αιώνα είναι άμεσα συνδεδεμένος με την ανάγκη του ανθρώπου να αγωνίζεται να ξεπεράσει τον εαυτό του και τις δυσκολίες του και να καταξιώνεται μέσα από την ίδια τη συμμετοχή του. Οσο, λοιπόν αναπτύσσεται η συμμετοχή σε φυσικές και αθλητικές δραστηριότητες τόσο περισσότερο η κοινωνία βιώνει την αξία της συμμετοχής στον αγώνα και την ευγενή άμιλλα. Η φυσική δραστηριότητα και κατ' επέκταση ο αθλητισμός είναι έκφραση πολιτισμού αλλά και δείκτης της ποιότητας ζωής μιας κοινωνίας. Είναι, επομένως, κυρίαρχος ο ρόλος της φυσικής δραστηριότητας στη διαδικασία κοινωνικοποίησης όλων των πολιτών και τη βελτίωση της ποιότητας της φυσικής και κοινωνικής ζωής.

ΚΟΥΤΣΟΥΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ είναι Καθηγήτρια κ΄ τέως Πρόεδρος ΤΕΦΑΑ Αθηνών,
εργαστήριο προσαρμοσμένης κινητικής αγωγής αναπτυξιακών και κινητικών
διαταραχών.. (Δείτε το νέο σεμινάριο εξειδίκευσης στην Ειδική Φ.Α. που ξεκίνησε)

(πηγή:"ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ", www.disabled.gr - Επισκεφθείτε το)


Προηγούμενη σελίδα Εκτύπωση σελίδας Επόμενη σελιδα


Δημιουργία, Διαχείριση, Επιμέλεια : Αθ. Διονυσόπουλος, Καθηγητής Φ.Α. 11ου Γ. Περιστερίου,  
(M.Sc. in USA, Aπό Σεπτ.2005: Εναρξη Διδακτορικού στα ΤΕΦΑΑ Αθήνας)
Συνεργάτες: Ολα τα εγγεγραμμένα μέλη που έχουν προσφέρει εκπαιδευτικό υλικό, άρθρα, σχόλια κλπ.
All Rights Reserved. Copyright © 2004-2006
Αποποίηση Ευθύνης


1

ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

«Αναπηρία» και φυσική δραστηριότητα, Δρ. Δ. Κουτσούκη,
Συνέντευξη ως Πρόεδρος ΤΕΦΑΑ
Π.Σ.Ε.Ε.Ε.Α.
 Σύλλογος Ειδ. Αγωγής, Ιδρυση, Σκοποί
Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας
ΔΕΠΠΣ & ΑΠΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
Διαθεματικό, Αναλυτικό Πρ. για ΑΜΕΑ
(Ολες οι βαθμίδες Εκπ/σης)
Διαθεματικό Παιδιών με κινητικές αναπηρίες
(Νηπιαγωγείο)
Διαθεματικό Προσαρμοσμένης Φ.Α.
(Νηπιαγωγείο)
Διαθεματικό, Αναλυτικό Πρ. Γλώσσας Παιδιών με κινητικές αναπηρίες
(Νηπιαγωγείο)
Νέες αντιλήψεις για ΑΜΕΑ
Φυσική Αγωγή για παιδιά με Αυτισμό
Ειδική Φ.Α. στο κέντρο ΕΛΕΠΑΠ
Απασχόληση
Ισα Δικαιώματα, Νομική Κατοχύρωση
Χρήσιμη Νομολογία
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΜΕΑ
Ιστορική Αναδρομή Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα (μέχρι 1970)
Ιστορική Αναδρομή Ειδικής Αγωγής (από το 1970 μέχρι σήμερα)
Σχολεία Ειδικής Αγωγής
Πρωτοβάθμια
Δευτεβάθμια
Ωρολόγια προγράμματα των σχολικών μονάδων ειδικής αγωγής ΣΜΕΑ Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Βιβία Ειδικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Προϋποθέσεις, διαδικασία και τρόπος παροχής εκπαίδευσης στο σπίτι
Παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την ενσωμάτωση μαθητών με ειδικές ανάγκες στα κανονικά σχολεία
Νόμος 2817/2000
(Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες)
Αρθρα:
1, 2, 3-4, 5-8, 9-11, 12-18
Κ.Δ.Α.Υ.
 Κανονισμός λειτουργίας των Κέντρων Διάγνωσης, Αξιολόγησης και Υποστήριξης (Κ.Δ.Α.Υ.) των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες και καθορισμός των καθηκόντων και υποχρεώσεων του προσωπικού αυτού
ΠΙΝΑΚΑΣ των Κ.Δ.Α.Υ. σε όλη την Ελλάδα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
(Δεν υπάρχει σχέση των παιδιών με Μ.Δ. με τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που παρουσιάζουν στοιχεία Μαθησιακών Δυσκολιών)

Εισαγωγή, ΔΑΙΑΣΒΤΕΟ!
Μ.Δ. στο Ολοήμερο Σχολείο
Μ.Δ. τι φταίει;
Οι Μαθησιακές Δυσκολίες στην Σχολική Ηλικία.
Μ.Δ. επίδραση στη καθημερινή ζωή
ΔΥΣΛΕΞΙΑ
Ορισμός, Συμπτώματα
Ορισμός (Βρετανικό Ινστιτούτο Δυσλεξίας)
Κοινά Χαρακτηριστικά και Προειδοποιητικές ενδείξεις
Συμβουλές για εκπαιδευτικούς από τον Alan Sayles, πρόεδρο Ευρ. Συνδέσμου Δυσλεξίας
Σχέση με Διάσπαση Προσοχής
Μορφές, Αίτια
Μύθος Πραγματικότητα
Διαταραχές Γραφής
Δυσλεξία κ΄Πληροφορική
Προς Δασκάλους, Καθηγητές, Τρόποι Εξέτασης Μαθητών
Τρόπος εξέτασης δυσλεξικών μαθητών/τριών
Συμβουλές προς Γονείς
Μυστικά προς Γονείς
Επίδραση Μαθ. Δυσκολιών στη ζωή του παιδιού
Διάσημοι Δυσλεξικοί
Συνέδριο Δυσλεξίας
Η Εκπαίδευση θεραπεύει
Το γονίδιο της δυσλεξίας?
ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
(ADHD)
Παγκόσμια Διάγνωση με το Τεστ Παυλίδη
Τι είναι Υπερκινητικότητα - Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής
Υπερκινητικότητα και Φυσική Αγωγή
Ποσοστά Υπερκινητικότητας στην Ελλάδα
Γρίφοι, Γνωμικά, Παροιμίες, Αινίγματα, Ημερολόγιο, Εορτές, Αριθμομηχανή, Μουσική, Σωστό - Λάθος, Σαν σήμερα, jokes