ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ: ΠΩΣ ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΤΕ ΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ

Πάρτε την υπόθεση στα χέρια σας. Χτυπήστε τη γραφειοκρατία με τα δικά της όπλα!

Όσο εύκολο είναι για τον υπάλληλο να σας ταλαιπωρεί με απαιτήσεις οι οποίες είναι πολύ συχνά εντελώς περιττές, τόσο εύκολο είναι να τον υποχρεώσετε να πράξει αυτό που οφείλει, ενεργοποιώντας τους νόμους που το προστάζουν. Και μην ξεχνάτε ότι η ευθύνη του υπαλλήλου απέναντί σας είναι προσωπική. Πιάστε τον ταύρο από τα κέρατα.

 

Κατ’ αρχήν ο υπάλληλος είναι κατά το Σύνταγμα υπηρέτης του λαού (άρθρο103, παρ.1, Συντάγματος) και όχι ο δυνάστης.

Οφείλει κατά την άσκηση των καθηκόντων του να συμπεριφέρεται με ευπρέπεια στους διοικούμενους (δηλαδή εσάς) και να τους εξυπηρετεί κατά τη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους (Νόμος 2683/1999, άρθρο 27).

Αν «κουνήσει το φρύδι του» και δεν σας εξυπηρετήσει και εγκαίρως, διαπράττει πειθαρχικό παράπτωμα (κατά το άρθρο 107, περίπτωση 1β του Νόμου 2683/1999.

Κάντε γραπτή αναφορά στον προϊστάμενό του, ο οποίος με τη σειρά του είναι υποχρεωμένος να κινήσει Ε.Δ.Ε. (Ένορκη Διοικητική Εξέταση) κατά του υπαλλήλου και να τον τιμωρήσει.

Από επίπληξη μέχρι απόλυση. Αν δεν το πράξει μέσα σε 50 ημέρες (Ν.3242/2004) διαπράττει ο ίδιος πειθαρχικό παράπτωμα. Κάντε του αναφορά στο δικό του προϊστάμενο (διότι ο κάθε προϊστάμενος έχει με τη σειρά του δικό του προϊστάμενο, στον οποίο απολογείται πειθαρχικά) και θα κινηθεί η ίδια διαδικασία εναντίον του.

Αν δεν μπορείτε για οποιονδήποτε λόγο να γράψετε ή απλώς δεν θέλετε, δηλώστε προφορικώς αδυναμία και πρέπει να γράψει την αναφορά ο ίδιος ο υπάλληλος  ή να συντάξει μία αίτηση ή να συμπληρώσει τα έντυπα που θέλετε ή πρέπει να υποβάλετε  (Ν. 2690/99, αρ.3, παρ.3).

Μερικοί υπάλληλοι σας υποχρεώνουν να προσκομίσετε πρόσθετα δικαιολογητικά για στοιχεία που βεβαιώνονται από την αστυνομική ταυτότητα που τους δείχνετε. Διαπράττουν παράπτωμα που τιμωρείται και πειθαρχικά ως παράβαση καθήκοντος αλλά και ποινικά! (Ν.2690/99, παρ.5, άρ. 22) και έτσι βεβαίως να αρνηθείτε να τα προσκομίσετε. Αν επιμένει ο υπάλληλος επιμείνετε και εσείς. Αυτός θα χάσει. Κάντε του αναφορά και μήνυση.

Για άμεση επίλυση του προβλήματος, ζητήστε τον προϊστάμενο του και αν και αυτός δεν ικανοποιήσει τον αίτημά σας απευθυνθείτε στον δικό του προϊστάμενο και ούτω κάθ’ εξής. Κάντε τους να χορεύουν έτσι όπως εσείς σφυρίζετε, δηλαδή ο νόμος. Για στοιχεία που δεν περιέχει η ταυτότητα, προσκομίστε υπεύθυνη δήλωση και… έληξε!

Αν η υπηρεσία επιθυμεί να ελέγξει την ακρίβεια των στοιχείων που δηλώσατε, ας το κάνει η ίδια με διασταύρωση από άλλη υπηρεσία. Δεν έχετε υποχρέωση να το κάνετε εσείς!

Αν σας πουν ότι υπάρχουν πρόσθετες διατάξεις που ορίζουν αλλιώς να γνωρίζετε ότι ο νόμος ρητά ορίζει ότι κάθε γενική και ειδική διάταξη που απαιτεί υποβολή πρόσθετων δικαιολογητικών ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ!

Είναι καλό να γνωρίζετε ότι όταν έχετε το δελτίο ταυτότητας μαζί σας, δεν μπορεί ο υπάλληλος να σας ζητήσει πρόσθετη θεώρηση γνησίου της υπογραφής σας (και σημειώστε ότι μόνον εσείς και κανείς άλλος μπορείτε να αμφισβητήσετε το γνήσιο της υπογραφής σας). Το γνήσιο της υπογραφής μπορεί να βεβαιωθεί όχι μόνο από την αστυνομία, αλλά και από οποιαδήποτε δημόσια ή δημοτική ή κοινοτική αρχή. Δηλαδή μπορεί να το κάνει και ο Διευθυντής του σχολείου της γειτονιάς σας.

Όλες οι υπηρεσίες είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν τα έντυπα των αιτήσεων που απαιτούν να καταθέσετε, όπως και τα έντυπα των υπεύθυνων δηλώσεων και χαρτοσήμων, μέσα στο ίδιο κτήριο! Μην σας προτείνουν να πεταχτείτε στο απέναντι περίπτερο να τα αγοράσετε εσείς. Να πεταχτούν οι ίδιοι. Δικό τους πρόβλημα.

Επίσης, σας ζητούν οι υπάλληλοι, εντελώς αυτονόητα, να πάτε π.χ. από το ισόγειο στο 2ο όροφο να πάρετε υπογραφή (σφραγίδα) από τον προϊστάμενο, μετά να πάτε στον 1ο όροφο για μία άλλη υπογραφή και πάει λέγοντας… Να στυλώσετε τα πόδια, να αρνηθείτε και να τους πείτε να πάνε οι ίδιοι! Είναι υποχρεωμένοι! Η διακίνηση των εγγράφων μετά την κατάθεση του αιτήματος πρέπει να γίνει ενδοϋπηρεσιακώς και επιπλέον σε συγκεκριμένες προθεσμίες. Ποιες είναι αυτές; Εσείς δεν είσαστε υποχρεωμένοι να τις ξέρετε. Πρέπει να το γράφει το αποδεικτικό παραλαβής (Ν 3242/2004, ΦΕΚ 102, τ. Α΄, 24-5-04, άρθρο 6, παρ. 2) το οποίο επιπλέον γράφει τον αριθμό πρωτοκόλλου κατάθεσης και πρέπει επίσης να επισημαίνει ότι σε περίπτωση υπέρβασης των χρονικών ορίων, παρέχεται δυνατότητα αποζημίωσης κατά τις ρυθμίσεις των παραγράφων 7 και 8 του άρθρου 5 του Ν. 1943/1991. Υπάρχει στην κάθε Περιφέρεια ή στο Υπουργείο Εσωτερικών, ειδική επιτροπή στην οποία υποβάλλεται το αίτημα και η οποία αποφασίζει για το ύψος της αποζημίωσης και υπάρχουν ειδικά έντυπα που μπορείτε να τα προμηθευτείτε από τις Νομαρχίες, από τις διευθύνσεις προσωπικού (Ν. 2690/99, άρθ.2, παρ. 2Β΄).

Ο Ν.3242/04 άρθ. 6, σοφά ορίζει ότι η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και σε αναρμόδια υπηρεσία η οποία στη συνέχεια πρέπει να τη διαβιβάσει στην αρμόδια μέσα σε 3 ημέρες. Δηλαδή, μπορείτε να υποβάλετε στο διπλανό Κέντρο Υγείας αίτηση που να απευθύνεται στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας ή να υποβάλλετε στο Δημοτικό Σχολείο της Κολοπετινίτσας αίτηση προς Νομαρχία Λακωνίας κ.λ.π. Και πρέπει να γίνει δεκτή ακόμη και αίτηση με ελλιπή δικαιολογητικά. Απλώς η απόδειξη παραλαβής θα περιγράφει ποια δικαιολογητικά λείπουν. 
 
 

Μπορείτε να κάνετε αίτηση τηλεφωνικά στον αριθμό 1502, για την έκδοση και αποστολή, με συστημένη επιστολή στη διεύθυνση που δηλώνετε διάφορων πιστοποιητικών (περίπου 50 διαφορετικών ειδών: γέννησης, ποινικού μητρώου, φορολογικής ενημερότητας κ.λ.π., κ.λ.π.). Με τηλεφωνική αίτηση εκδίδονται ακόμη και τα διαβατήρια, η παραλαβή τους όμως γίνεται από τον ενδιαφερόμενο, ύστερα από την υποβολή των αναγκαίων δικαιολογητικών. Την αίτηση μπορείτε να τη στείλετε και με τηλεομοιότυπο (φαξ) και η υπηρεσία υποδοχής εκδίδει τη ζητούμενη βεβαίωση ή πιστοποιητικό και στη συνέχεια τα αποστέλλει σ’ αυτόν που την υπέβαλε με συστημένη επιστολή στη διεύθυνση που έχει δηλωθεί στην αίτηση (ΚΔΔ, άρ.3). Επίσης, για απλή παροχή πληροφοριών μπορείτε να στείλετε αίτηση και με e-mail και με τον ίδιο τρόπο να σας απαντήσουν (Ν2672/1998, άρ.14).

Είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ότι έχετε δικαίωμα να λάβετε γνώση ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ διοικητικού εγγράφου: Αρκετές δημόσιες υπηρεσίες συμπεριφέρονται λες και είναι μασονικές στοές. Μπορείτε λοιπόν ενώ είσαστε περιπτεράς από την Κοκκινιά να ζητήσετε με γραπτή αίτηση τα πρακτικά της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου Θώρακος στην Μεσογείων, που αποφάσισε π.χ. την πρόσληψη μιας νοσοκόμας. Δεν είσαστε υποχρεωμένοι να δηλώσετε το λόγο για τον οποίο τα ζητάτε. Είναι υποχρεωμένοι να σας τα δώσουν! Αν δεν σας το δώσουν, κάντε τους αναφορά, διότι διαπράττουν πειθαρχικό παράπτωμα έχοντας παραβιάσει τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ΚΔΔ) άρθρο 2, Ν.2690/1999. Μην σας πουν ότι είναι απόρρητο! Πρέπει να σας το δώσουν γραπτά και να αναφέρουν βάσει ποιου νόμου. Ενημερωτικά, ελάχιστα δημόσια έγγραφα είναι απόρρητα. Αντιθέτως, ακόμη και τα γραπτά των Πανελληνίων Εξετάσεων δικαιούστε να τα δείτε.

Το δικαίωμα της γνώσης διοικητικών εγγράφων ασκείται είτε με λήψη φωτοαντιγράφων ή με επιτόπια μελέτη στο δημόσιο κατάστημα. Πρέπει δηλαδή να σας υποδείξουν που μπορείτε να καθίσετε εντός του καταστήματος (γραφείου) και εσείς στη συνέχεια το μελετάτε όση ώρα θέλετε ή ζητάτε και αντίγραφα. Αν θέλετε, τα έγγραφα να είναι και επικυρωμένα το ζητάτε από αυτούς ή μπορείτε να το κάνετε και οι ίδιοι με απλή υπεύθυνη δήλωση σε περίπτωση που θέλετε κάπου να τα καταθέσετε. Ο νόμος σας δίνει το δικαίωμα! (Ν.2690/99, άρθρο 11, περ. 2-3). Τα αντίγραφα πρέπει να σας τα εκδόσει ο υπάλληλος. Μη σας στείλει εσάς κάπου να τα κάνετε εσείς. Αν δεν έχει τρόπο αναπαραγωγής να πάει να τον βρει. Είναι και πάλι υποχρεωμένος.!

Τώρα, για να είσαστε σίγουροι για τα αβέβαια βήματά σας στα άδυτα των δημοσίων υπηρεσιών, μπορείτε προτού ξεκινήσετε να τηλεφωνήσετε στο Κέντρο Τηλεφωνικής Εξυπηρέτησης των Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών, που θα σας ενημερώσει πρόθυμα για οτιδήποτε αφορά τη δημόσια διοίκηση. Σε εικοσιτετράωρη βάση δίδονται πληροφορίες διοικητικού περιεχομένου στο τηλ. 1564 για όλη την Ελλάδα και όλες τις ημέρες της εβδομάδας με αστική χρέωση. Αν θέλετε χρησιμοποιήστε το Διαδίκτυο www.gspa.gr.

Σε περίπτωση κακοδιοίκησης, ο κάθε πολίτης μπορεί να προσφύγει δωρεάν στο Συνήγορο του Πολίτη, με ενυπόγραφη αναφορά  (Ταχ. Δ/νση: οδός Χ. Μέλη 5, 115 28 Αθήνα, τηλ: 210-7289600, φαξ: 210-7292129). Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή και έχει ως αποστολή τη διαμεσολάβηση μεταξύ των πολιτών και των δημοσίων υπηρεσιών, την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης και την τήρηση της νομιμότητας.

Γενικά, όσοι αισθάνονται ότι θέλουν να κρατούν στα χέρια τους τη συγκεκριμένη νομοθεσία κατά τη συνδιαλλαγή τους με τις δημόσιες υπηρεσίες (πράγμα χρήσιμο) ας προμηθευτούν τους δύο βασικούς νόμους που διέπουν τη λειτουργία του δημοσίου τομέα (και του ευρύτερου):
1)τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, Νόμος 2690/1999, ΦΕΚ 45, τ. Α΄, 9-3-99
2)τον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα, Νόμος 2683/1999, ΦΕΚ 19, τ.Α΄, 9-2-99 (πιθανόν μέχρι το τέλος του 2005 να ψηφιστεί νέος
3) Ίσως και το Νόμο Πλαίσιο 1599/86.

Μπορείτε να τα προμηθευτείτε και μέσω Διαδικτύου www.et.gr ή τηλεφώνου καλώντας 210-4071010 ή τηλεομοιότυπου. Και όσοι αισθάνεστε ακόμη πιο θυμωμένοι, οργισμένοι, στενοχωρημένοι ή απλώς είσαστε ακόμα πιο μελετηροί, μπορείτε να προμηθευτείτε τα ακόλουθα βιβλία:
1. «Ερμηνεία Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας» Γ΄ Έκδοση, (Ν. 2690/1999),
2. «Διοικητική Νομοθεσία», Κώδικες, 4η Έκδοση, 2003,
3. «Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο», 7η Έκδοση, 2003,
4. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», 2002, 11η έκδοση,
5. «Διοικητικός Κώδικας» Συλλογή νομοθεσίας για τη Δημόσια Διοίκηση, 2005
Εκδόσεις Σακκουλα, Ιπποκράτους 23, Αθήνα, τηλ: 210-3387500.

Αν θέλετε, αυτό το άρθρο φυλάξτε το, γιατί αποτελεί έναν οδηγό για τον πολίτη που αναγκάζεται να τα βάλει με ένα σύστημα που δεν καταλαβαίνει το ρόλο του, παρά μόνον όταν υποχρεωθεί να το κάνει. Φυσικά ένα άρθρο δεν μπορεί να τα περιλάβει όλα. Όμως, εάν όπως έχει σας φαίνεται χρήσιμο δώστε το κείμενο αυτό από χέρι σε χέρι.